C.P. CEREBRAL PALSY : Beynin ; doÄŸum , doÄŸum öncesi , doÄŸum
sonrası,bebeklik ve çocukluk devresinde herhangi bir nedenle hasara
uÄŸramasından ileri gelen, nörolojik adeleleri, özel ve genel duyu
organlarını, mental ve emosyonel sistemlerini içine alan bir hastalık
kombinasyonudur.
Amerikan Cerebral Palsy Akademisi beyin özrüne baÄŸlı felci ÅŸöyle
tanımlar: ‘ Beyin özrüne baÄŸlı felç hali, merkezi sinir sistemindeki
herhangi bir özür, anormal durum ve hastalıktan dolayı, organizmanın
motor fonksiyonlarında ve hareketlerinde meydana gelen normal dışı
durumlardır.” ( Okuturlar ; 1968 , s:41 )
Serebral palsi ; beyindeki motor merkezleri tutan , progresif olmayan,
çocuÄŸun hareket sistemlerini etkileyen nörolojik bir bozukluktur.
Serebral palsi tuttuÄŸu ekstremitelere göre ÅŸöyle sınıflandırılır : ( OrmanlıoÄŸlu;1986, s:256-257 )
Monopleji: Yalnız tek kol veya bacakta bozukluk
Hemipleji: Tek taraflı kol ve bacağın hareket kusuru
Parapleji: Yalnız iki bacakta hareket kusuru
Tripleji : İki kol bir bacak veya iki bacak bir kolda hareket azlığı
Tetrapleji ve Quadripleji :Her iki kol ve bacakta birden hareket azlığı veya yokluğu
Hemiparezi, qadriparezi, paraparezi v.s yukarıda ifade edilen hareket bozukluğu yada yokluğun hafif hallerini ifade eder.
Bozuk olan beyin kısmının kontrol ettiÄŸi vücut bölümünde kontrol
kaybolur veya azalır. C.P. yaygın kabul gören görüÅŸe göre beyindeki
korteks, bazal gangliyonlar ve serebellumun hastalanmış olmasına göre,
etkilenen motor fonksiyonlar açısından aÅŸağıdaki ÅŸekilde
sınıflandırılır : (Ormanlıoğlu;1986,s:256-257 ve Madi;1994,s:6 )
Spastisite: Beyinsel inmeli çocukların % 40-60' ını oluÅŸturup serebral
korteksteki harabiyetten kaynaklanmaktadır. Gerilme refleksi olur.
İstemli hareketlerin gerçekleÅŸmesini saÄŸlayan kaslardaki kontrol, denge
ve ahenk azalmıştır. spastik çocuÄŸun kasları , kendi isteÄŸinin dışında
kasılır ve gerilir.Genellikle bacaklar kalçadan itibaren kasılmış olup,
dizler içeriye doÄŸru dönük durumdadır. KonuÅŸma güçlüÄŸü görülür.
Atetoid: Beyin felçli çocukların % 40-45'ini oluÅŸturup , bazal gangliyonlardaki harabiyetten kaynaklanır. Özellikle parmak ve bileklerde istem dışı titrek hareketler oluÅŸur. Adelelerde kontrol edilemeyen kasılmaları vardır. ÇoÄŸunlukla diyafram ve boyun kaslarının da etkilenmiÅŸ olması nedeniyle yutkunma güçlüÄŸü çekerler.
Ataksi: Ataktik tipteki çocuklarda yukarıdaki gibi bir kasılma veya kontrol dışı hareketler olmayıp, dengesizlik mevcuttur. Bu tip serebral palsi , beyincikte ( serebellum) meydana gelen harabiyetten kaynaklanmaktadır.Bu nedenle hareketleri bir sarhoÅŸu andırır.İnce ve kaba motor devimlerde gerilik , özellikle de dengeyi , dik durmayı ve alana oryantasyonu gerektiren hareketlerde gerilik gösterirler. Kolayca düÅŸerler.
Hipotenik tip: GevÅŸek, pelte gibidirler. Yaygın sisternik hafif beyin hasarı gösterirler.
Karışık tip: Birkaç tipin yada hepsinin karışımından oluÅŸur. Bazı hallerde beynin arızalı olduÄŸu kısmın yanındaki bölgeler de hasara uÄŸramış olabilir. Bu hallerde görme bozukluÄŸu, sağırlık, zeka kusurları ve algılama sorunları da C.P.'li ÇocuÄŸun diÄŸer arazları olarak yer alırlar.