Gazi Üniversitesi EÄŸitim Bilimleri Enstitüsü İlköÄŸretim Bölümü Sınıf ÖÄŸretmenliÄŸi Anabilim Dalı
İlköÄŸretimde Sanatsal Etkinlikler Dersi Ödevi
TuÄŸba KOCADAÄž
068134114
Özet
Bu araÅŸtırmada çocukların resim evreleri iÅŸlenerek bu evrelerin zihinsel engelli çocuklardaki seyri incelenmiÅŸtir.
BilindiÄŸi
üzere çocuk resimlerindeki geliÅŸim zihinsel geliÅŸimin göstergesidir.
Normal geliÅŸim gösteren çocuklarda bu evreler aynı yaÅŸlara denk
gelmektedir. Bu noktadan hareketle normal geliÅŸim göstermeyen zihinsel
engelli çocukların resimleri incelenmiÅŸtir. Bu çocukların biyolojik
yaÅŸları ve zeka testlerinden (Wisc-r) aldıkları puanlar ile çizdikleri
resimlerin hangi evrede olduğu karşılaştırılmıştır. Bulgulara dayanarak
zekâ seviyesi ile resim çizimi arasında pozitif yönde bir iliÅŸki
saptanmıştır.
Zihinsel engelli çocukların resimleri çocuÄŸun
IQ’larına göre farklı evrelerde bulunabilmektedir. Ancak araÅŸtırma
sonucunda bu çocukların en fazla ÅŸematik döneme kadar gelebildikleri
gerçekçilik ve doÄŸalcılık dönemlerine ulaÅŸamadıkları saptanmıştır.
1. GiriÅŸ
Resim,
çocuÄŸun zihinsel olgunlaÅŸma düzeyini bize tanıtmaya yarayan bir ölçüt;
olaylar hakkındaki duygu, düÅŸünce ve görüÅŸ biçimini dile getirmesine ve
iç dünyasını yansıtmasına yarayan bir araçtır ( Özer, 2000).
Her
çocuk, belirli bir kas olgunluÄŸuna eriÅŸtikten sonra, kağıt üzerinde bir
takım çizgi ve figür denemelerinde bulunur. Bireysel zeka ve kiÅŸilik
faktörlerinin yanı sıra, çocuÄŸun çevreyle olan etkileÅŸimi ve günlük
deneyimleri, onun çizgisini baÅŸka bir çocuÄŸun çizgisinden farklı kılan
başlıca etmendir(Yavuzer, 2005).
ÇocuÄŸun bedensel ve zihinsel
geliÅŸimine paralel olarak sanat faaliyetlerinde de belirgin bir deÄŸiÅŸim
dikkatimizi çeker. Kağıda yapılan ilk iÅŸaret ve çizgi, giderek birer
sanat evresine dönüÅŸerek ergenlik dönemine kadar geliÅŸimini
sürdürür(Yavuzer,1995).
2. Tanımlar
Zeka GeriliÄŸi
Zeka
geriliÄŸi, hem zihinsel iÅŸlevler hem de kavramsal, sosyal ve pratik uyum
becerilerinde anlamlı sınırlılıklar görülen bir yetersizlik olarak
nitelendirilmektedir. Bu yetersizlik 18 yaşından önce ortaya
çıkmaktadır(Eripek,2002)
Türkiye’de uygulanan Standford-Binet ve
Wisc-R zeka testleri; ülkemiz çocukları için standardize edilmiÅŸ olan
testlerdir. Bireysel olarak uygulanan bu testlerde yaklaşık 70 ya da
altında bir IQ yani Zeka Bölümü’ne sahip olmanın yanı sıra, iletiÅŸim,
kendine bakım, ev yaÅŸamı, kiÅŸilerarası beceriler ve kendini yönetip
yönlendirme alanlarından en az ikisinde görülen yetersizlik zeka
geriliği olarak tanımlanabilir.
Hafif Derece Zeka GeriliÄŸi :
Zihinsel
engelliler grubu içinde normale en yakın olanlarıdır. Zekâ bölümleri
(IQ) 45-74’dür. Gerilik derecesine göre 8–12 yaÅŸ düzeyinde zekâya sahip
olabilirler (Özgür, 2004).
EÄŸitilebilir zihinsel engellilerin
geliÅŸimleri normallerden önemli bir farklık göstermediÄŸi için
genellikle okula baÅŸlayana deÄŸin farkına varılmazlar. Okul çalışmaları
baÅŸladığında özellikle akademik çalışmalarda karşılaÅŸtıkları güçlükler
sonucunda gerilikleri ortaya çıkar. “EÄŸitilebilirler” terimi bu gruba
giren çocukların okuma, yazma, matematik gibi temel akademik becerileri
öÄŸrenebileceklerini açıklamaktadır. EÄŸitilebilir çocuklar temel
akademik beceriler yanında özbakım becerilerini öÄŸrenebilirler, ileride
yetiÅŸkinlik çağında bütünüyle ya da kısmen geçimlerini saÄŸlayacak bir
iÅŸ becerisi edinebilirler (Özsoy ve diÄŸerleri, 1998).
Özel EÄŸitim
Hizmetleri YönetmeliÄŸine göre hafif derecede zihinsel yetersizliÄŸi olan
birey: Zihinsel iÅŸlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum
becerilerinde hafif düzeydeki yetersizliÄŸi nedeniyle özel eÄŸitim ve
destek eÄŸitim hizmetlerine sınırlı düzeyde ihtiyaç duyan bireydir(http://orgm.meb.gov.tr/Mevzuat/ozel_yon_SON/ozelegitimyonetmelikSON.htm