HayataDahiliz.Biz

Saplantılar, OBSESSİF KOMPULSİF BOZUKLUK

OBSESSİF KOMPULSİF BOZUKLUK NEDİR ? İstenmeyen zihne zorla giren sıkıntı doğuran bireye yabancı aşırı, tekrarlayıcı mantık ve düşünme ile silinemeyen, devamlı düşüncelere obsesyon adı verilir.  Obsesyonlar (vesvese) istenmeden gelir ve kişinin zihnine yabancıdır. Ancak kişi bo düşünceleri kendi zihninin ürünleriymiş gibi değerlendirip sıkını duyabilir.  

Kompulsiyon ise yineleyici davranışlar  (el yıkama, sıraya koyma, kontrol etme gibi ) yada zihinsel eylemelerdir (dua etme  yada sayma, sözcükleri sessiz bir şekilde tekrarlama gibi.) Kompulsiyonların amacı obsesif düşüncelerin ortaya çıkardığı sıkıntıyı kaldırmaktır. 

Obsesif kompulsif bozukluk ise zamanın boşa harcanmasına sebep olacak derecede ağır olan (yani günde 1 saatten fazla zaman alan) yada  günlük işlevsellikte bozulmaya sebep olan tekrarlayıcı obsesyon yada kompulsiyonların varlığından söz edilir. 

Örneğin kontrol etme obsesyonlarında en sık kapının kilitlenip kilitlenmediği, ocağın söndürülüp söndürülmediği ile alakalı zorlayıcı düşünceler tabloya hakimdir.  Yaşanılan zorlanmanın getirdiği sıkıntıyı bastırmak için kapıyı kilitlediğinden emin olsa bile kişi tekrar tekrar kilidi açıp kapatabilir. Hatta en üst kattaki evine defalarca inip çıkabilir. 

Bu tür obsessif-kompulsif bozukluk vakalarında kişiler düşüncelerinin saçma olduğunu bilirler ancak onu yenmek için çaba sarf etmek yerine düşüncelerine teslim olmak zorunda kalırlar. Çünki bu durumda kişi daha rahatlayacaktır. Obsesyonla mücadele etmenin doğuracağı sıkıntı ile mücadele etmek zor gelmektedir.  

Bir kişide obsessif kompulsif bozukluk var demek için şu şartların varlığı gereklidir. 

Obsesyonlar ya da kompulsiyonlar kişinin hayatında belirgin olarak vardır ve bunlar kimi zaman istenmeden gelen ve  uygunsuz olarak yaşanan ve belirgin sıkıntıya neden olan yineleyici ve sürekli düşünceler, dürtüler ya da düşlemeler. Ve sıraan yaşam olaylarının getirdiği üzüntü ve sıkıntılarda değillerdir. Kişi bunlara önem vermemeye ya da bunları baskılamaya çalışır yada başka bir düşünce ya da eylemle bunları etkisizleştirmeye çalışır. Ancak kişi, obsesyonel düşüncelerini, dürtülerini ya da düşlemlerini kendi zihninin bir ürünü olarak görür bu nedenle de sıkıntıları fazladır.

http://www.psikoturk.net 

OBSESSİF KOMPULSİF BOZUKLUĞUN TANI ÖLÇÜTLERİ
A.   Obsesyonlar ya da kompulsiyonlar vardır: Obsesyonlar aşağıdakilerden (1),(2),(3) ve (4) ile  tanımlanır:

Bu bozukluk sırasında kimi zaman istenmeden gelen ve  uygunsuz olarak yaşanan ve ...

 

---

KOMPULSİYONLARIN ÖZELLİKLERİ
Kişinin, obsesyona bir tepki olarak ya da katı bir biçimde uygulanması gereken kurallarına göre yapmaktan kendini  alıkoyamadığı yineleyici davranışlar (örn: el yıkama, düzene koyma, kontrol etme) ya ...

---

KOMPULSİF KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ
İnsanın kişilik özelliklerini anlatırken dünyaya baktığımız renkli gözlüğe benzetmiştik. Bu gün mükemmeliyetçi kişilik özelliği olarak diyebileceğimi obsessif kompulsif kişiliği tanıtmaya çalışacağım. ...

---

OBSESSİF KOMPULSİF KİŞİLİK
İnsanın kişilik özelliklerini anlatırken dünyaya baktığımız renkli gözlüğe benzetmiştik. Bu gün mükemmeliyetçi kişilik özelliği olarak diyebileceğimi obsessif kompulsif kişiliği tanıtmaya çalışacağım. ...

 

---

 TAKINTI, SAPLANTI, OBSESYON SORUNUNUZ OLUP OLMADIĞINI TEST EDEBİLİRSİNİZ.

PADUA ENVANTERİ 

Herkesin günlük hayatta kafasına taktığı şeyler muhakkak vardır. Ama önemli olan bu takıntıların hastalık derecesinde olup olmadığını bilmek. İşte İtalyanların hazırladığı, takıntı derecenizi ölçen bir test. Aşağıdaki maddelerden her birine sıfır ile dört puan arasında bir puan verin. Ortalama 40 puan alırsanız normalsiniz, puanınız 40'ın biraz üzerine çıkarsa normalden biraz takıntılısınız. 80 puan civarında alırsanız ise takıntı hastasısınız demektir. 

0=hiç, 1=çok az, 2=biraz, 3=fazla, 4=çok fazla

•  Paraya dokunduğum zaman ellerimin kirlendiğini hissediyorum.
•  Vücut salgılarım (ter, tükürük, idrar vs.) herhangi bir yerime çok az değse bile elbiselerimi kirletebileceğini düşünüyorum.
•  Y ab ancıların veya tanıdığım bazı kişilerin dokunduğunu bildiğim cisimlere dokunmakta zorluk çekiyorum.
•  Çöpe veya kirli şeylere dokunm ak ta zorluk çekiyorum.
•  Hastalıktan veya kirlenmekten korktuğum için umumi tuvaletleri kullanmaktan kaçınıyorum.
•  Hastalık bulaşmasından korktuğum için umumi telefonları kullanmaktan kaçınıyorum.
•  Ellerimi gerektiğinden daha sık ve daha uzun yıkıyorum.
•  Bazen hiçbir sebep yokken sadece kirlenmiş ol ab ileceğimi veya üzerime bir şey bulaşmış ol ab ileceğini düşündüğüm için yıkanıyor veya temizleniyorum.
•  Kirlenmiş olduğunu düşündüğüm bir şeye dokunursam kendimi derhal yıkanm ak veya temizlenmek zorunda hissediyorum.
•  Eğer bir hayvan bana dokunursa yıkanmak ya da giysilerimi değiştirmek zorunda kalıyorum.
•  Aklıma şüpheler veya endişeler geldiği zaman, bunlar hakkında bana güvence verecek biriyle konuşmadan duramıyorum.
•  Konuşurken aynı şeyleri ve aynı cümleleri birkaç defa tekrarlıyorum.
•  İnsanların söylediklerini bir kerede anlasam bile, aynı şeyi birkaç defa tekrarlamalarını istiyorum.
•  Giyinirken, soyunurken, yıkanırken kendimi belli bir sırayı takip etmek zorundaymış gibi hissediyorum.
•  Yatmadan önce giysilerimi belli bir şekilde asmak veya katlamak zorundaymışım gibi hissediyorum.
•  Yatmadan önce kendimi belli bir sıra içinde belli işleri yapm ak zorunda hissediyorum.
•  Doğru yapılıp yapılmadıklarından emin olm ak için işleri birkaç defa yapmak zorundayım. Bazı şeyleri gerektiğinden daha fazla kontrol ediyorum.
•  Su musluklarını, elektrik düğmelerini kapattıktan sonra tekrar tekrar kontrol ediyorum.
•  İyice kapalı olup olmadığından emin olm ak için yoldan eve geri dönüp kapıları, pencereleri vs. kontrol ediyorum.
•  Her türlü belgeyi, formu, çeki doğru doldurup doldurmadığımdan emin olmak için defalarca kontrol ediyorum.
•  Kibritlerin, sigaraların vs. iyice sönüp sönmediklerini anlamak için defalarca kontrol ediyorum.
•  Bir yerden para aldığım zaman defalarca sayıyorum.
•  Mektupları yollamadan önce defalarca ve dikkatle kontrol ediyorum.
•  Önemsiz konularda bile karar vermekte zorluk çekiyorum.
•  Yaptığımı bildiğim şeyleri gerçekten yapıp yapmadığımdan bazen emin olamıyorum.
•  Anlattığım bir şeyi yeterince açıklayamadığımı düşünüyorum.
•  Bir işi dikkatle yaptıktan sonra bile, yanlış yaptığımı veya bitiremediğimi düşünüyorum.
•  Bazı şeyleri gerektiğinden daha sık yaptığım için bazen gideceğim yerlere geç gidiyorum.
•  Yaptığım şeylerin çoğu hakkında şüphe ve sorunlar uyduruyorum.
•  Belli şeyleri düşünmeye başlarsam bir türlü kafamdan atamıyorum.
•  İstemediğim halde aklıma kötü şeyler geliyor.
•  Aklıma ayıp ve kötü sözler geliyor ve kafamdan atamıyorum.
•  Aklım düşüncelerle öylesine meşgul ki, etrafta ne olup bittiğini fark edemiyorum.
•  Küçük hatalarımın fel ak etlere yol açacağını düşünüyorum.
•  Farkında olmadan birine zarar vermiş ol ab ileceğime endişe duyuyorum.
•  Bir felaket haberi aldığım zaman benim hatam olduğunu düşünüyorum.
•  Bazen hiçbir sebep yokken kendime zarar verebileceğimden veya bir hastalığım olduğundan aşırı derecede endişe duyuyorum.
•  Hiçbir sebep yokken cisimleri sayıyorum.
•  Hiçbir önemi olmayan sayıları hatırlamak zorundaymışım gibi hissediyorum.
•  Okurken önemli bir şeyi kaçırdığım fikrine kapılıyorum, geri dönüp aynı bölümü en az iki kere okum ak zorunda kalıyorum.
•  Hiçbir önem taşımayan şeyleri unutm ak tan endişe duyuyorum.
•  Aklıma bir şey geldiği zaman, bunu bütün açılardan inceleme gereği duyuyorum.
•  Bazı durumlarda kontrolümü kaybetmekten ve ayıp şeyler yapmaktan korkuyorum.
•  Yüksekten aşağıya baktığım zaman, kendimi aşağı atmamı söyleyen bir dürtüye kapılıyorum.
•  Yaklaşan bir tren görünce, rayların altına atlayabileceğim hissine kapılıyorum.
•  Topluma açık yerlerde aklımdan elbiselerimi çıkarmak geçiyor.
•  Araba kullanırken birinin veya bir şeyin üstüne gitmek dürtüsüne kapılıyorum.
•  Silah görünce heyecanlanıyorum, aklımdan şiddet içeren düşünceler geçiyor.
•  Bıçak , hançer ve diğer sivri uçlu cisimler beni huzursuz ediyor.
•  Bazen içimde bana yapmak istemediğim anlamsız şeyleri yaptıracak bir şey hissediyorum.
•  Bazen sebep yokken cisimleri kırmak veya tahrip etmek istiyorum.
•  İşime yaramasalar bile, başkalarına ait şeyleri çalmak istiyorum.
•  Bazen marketten bir şey çalmak için dayanılmaz bir istek duyuyorum.
•  Bazen savunmasız çocuklara ve hayvanlara zarar verme dürtüsüne kapılıyorum.
•  Sonradan rahatsız olsam bile, belli durumlarda aşırı yemek yeme dürtüsüne kapılıyorum.
•  İntihar ve suç haberi aldığım zaman uzun bir süre çok etkisinde kalıyorum, bu konudaki düşüncelerimi durduramıyorum.
•  Mikroplar ve hastalıklar hakkında yersiz endişeler icat ediyorum.

http://www.alopsikolog.net

( 2 Votes )