HayataDahiliz.Biz

Depresyon (Ruhsal çöküntü)

Depresyon her yaÅŸta görülebilen bir hastalıktır. Majör Depresyon ( büyük depresyon) nöbetlerle gelen ve tam düzelen bir özelliÄŸe sahiptir. Toplumun her kesiminde görülebilir.  Psikiyatrik hastalıklar arasında en sık rastlanan bir tablodur. YaÅŸam boyunca her 100 erkekten 10'unun ve her 100 kadından 20'sinin Depresyon geçirdiÄŸi araÅŸtırmalarla saptanmıştır.

Depresyondaki bir insanda en dikkati çeken özellikler ÅŸunlardır; Elem, keder, karamsarlık umutsuzluk duyguları ile; daha önceden zevk aldığı ilgi duyduÄŸu nesnelere, uÄŸraşılara ilgi duymaması ve hiçbir ÅŸeyden zevk alamama halidir.Depresyondaki bir hasta çevresine ve hekime "çok üzgünüm, sanki daha önceki kiÅŸiliÄŸimi yapımı kaybettim. Hiçbir ÅŸeyden zevk almıyorum. Bu sıkıntı, keder bitmeyecek. Hayat bana ağır geliyor. Canım hiçbirÅŸey yapmak istemiyor. Kendimi yorgun ve bitkin hissediyorum. Sabırsız, tahammülsüz bir insan oldum. Kimse gelsin -gitsin istemiyorum. Sessiz - sedasız bir odada yanlız başıma kalmak istiyorum. Çocuklarıma bakamıyorum; bazen onları boÄŸasım bile geliyor. Bazende artık yaÅŸamanın bir anlamı kalmadı diye düÅŸünüyorum. Bir ÅŸey öÄŸrenemiyorum, her ÅŸeyi unutuyorum... Zaman zaman sebepsiz aÄŸlıyorum. Çok sıkılıyorum, daralıyorum, baÅŸ aÄŸrılarım sıklaÅŸtı. Ä°ÅŸtahdan kesildim, kilo verdim. Uykuya dalmakta güçlük çekiyorum, bazen erkenden sıkıntı ile uyanıyorum. Ne yapacağımı bilemiyorum. Karar veremiyorum... " ÅŸeklinde yakınmada bulunur.

Uluslararası Depresyonları önleme ve tedavi komitesinin depresyonlu hastaların tanınması amacıyla hazırladığı tanı ölçütlerinden yola çıkarak hazırlanan maddelerin 4-5 tanesine evet diyorsanız Depresyonda olabilirsiniz.

1. Hayattan eskisi kadar zevk almıyorum, hiçbir ÅŸey ilgimi çekmiyor.
2. Son zamanlarda karamsar, ümitsiz, kötümser düÅŸünüyorum.
3. Kendimi yorgun, bitkin, halsiz hissediyorum.
4. Uyku düzenim bozuldu.
5. İştahım azaldı kilo kaybettim.
6. Bedenimde aÄŸrılar, sızılar baÅŸladı, göÄŸsüme baskı oluyor, miÄŸdeme kramplar giriyor.
7. Son zamanlarda cinsel ilgimi kaybettim.
8. Hafızam zayıfladı, birÅŸeyi aklımda tutamıyor, öÄŸrenemiyorum.
9. Zaman zaman intihar etmek istiyorum. Kimseyi görmek istemiyorum.

Depresyon geçiren bir insandan; düÅŸünce ve duygu, davranış, motor faaliyetlerde, biyolojik yaÅŸamsal foksiyonlarda deÄŸiÅŸiklikler olur.

Duygu durumundaki deÄŸiÅŸiklikler.

Keder, elem, üzüntü, sıkıntı, karamsarlık
Olağan faaliyetlere karşı ilgisizlik,
Hiç bir ÅŸeyin zevk vermemesi, hayatın anlamsız gelmesi
AÄŸlama isteÄŸi veya aÄŸlama,
KonuÅŸmaya dahi isteksiz olma.
DüÅŸünce içeriÄŸindeki deÄŸiÅŸiklikler:

En baÅŸta umutsuzluk, karamsarlık düÅŸünceleri ( Kendisini deÄŸersiz, günahkar, suçlu kabul etme, ciddi depresyonlarda kiÅŸi bu düÅŸüncelerle intihar eder...)
Ä°ntihar fikirleri
Ağır depresyonlarda bazen gerçeÄŸi deÄŸerlendirme, muhakemede kısmi bozukluklar görülebilir. Åžahıs organlarının olmadığını, çürüdüÄŸünü, bu nedenle yeme-içmesinin anlamsız olduÄŸunu söyler ve kötülük göreceÄŸi ÅŸeklinde hezeyanları olabilir.

Depresyonda Hafıza

Dikkat toparlanamaz
Konsantrasyon bozulur.
Unutkanlık başlar
Yeni ÅŸeyler öÄŸrenilemez
Bu nedenle bir iÅŸ performansı ciddi ÅŸekilde düÅŸer.

Depresyonda Biyolojik-Vital fonksiyonlar

Uykuya dalmada güçlük
Sık sık uyanma, sabahları erken uyanma
İştahsızlık ( Perhizde değilken 1 ayda kilosunun %5'inden fazlasını kaybetme)
Cinsel istekte azalma
Hareketlerde faaliyetlerde yavaÅŸlama, halsizlik, yorgunluk, bitkinlik.

DEPRESYON TÜRLERÄ°

Maskeli Depresyon

Sınıflamalarda yer almamakla birlikte klasik kitapların çoÄŸunda yer alır.

Bu durumda klasik depresyon belirtileri yerine: Bedenin deÄŸiÅŸik yerlerinde aÄŸrılar, sızılar, uyuÅŸma, karıcalanmalar, hissiyet azlığı, karakter bozuklukları, Sexsüel alanda ve beslenme ile ilgili davranışlarda bozukluklar, alkolizm, madde bağımlılığı gibi sorunlar ön plandadır. Yani temeldeki depresyon bu ÅŸekilde dışa yansımıştır.

A tipik depresyon

Hastada deprestif duygu durum dikkati çekmekle beraber, diÄŸer belirtiler "tipik" depresyon belirtilerine uymaz.

Gün içi deÄŸiÅŸmeler görülür.
KiÅŸilik yapısı takıntılara saplantıları yatkın insanlarda takıntılar, saplantıar, kuruntular ön plana çıkar. ÖrneÄŸin; su muslukları, tüpün düÄŸmesi, ütü fiÅŸi sürekli kontrol edilir. Bazen yoldan dönülüp tekrar tekrar bakılır.
Bedendeki fizyolojik deÄŸiÅŸiklikler organlardaki bozukluÄŸun habercisi gibi deÄŸerlendirilir ve bedensel uÄŸraÅŸlar artar.
ÇeÅŸitli korkular geliÅŸir.
Dışarıdan gösteri, rol gibi algılanacak davranışlar görülebilir.
A tipik depresyonlu insanlar her zamankinden fazla uyur ve fazla yemek yerler. Aşırı kilo alırlar.
Kollarda ve bacaklarda aşırı güçsüzlük vardır.
Beklenmedik bir ÅŸekilde alkole, maddeye, kumara düÅŸkünlük.
Aile ve iş yaşamından uzaklaşma
Açıklanması güç cinsel uyumsuzluklar dikkati çeker.
Çocuklarda ve gençlerde depresyon

Çocuklarda ve gençlerde tipik depresyon belirtileri olmayabilir. Daha çok davranış ve tutum deÄŸiÅŸiklikleri belirgindir. Aşırı aÄŸlama, hırçınlık, asi davranışlar, çabuk sinirlenme, alkol ve uyuÅŸturucu kullanımına baÅŸlamanın temelinde depresyon olabilir.

Yaşlılarda ve Menapoz Sonrası depresyon

Kadınlarda daha sık görülür. Depresyonun tipik belirtileri olmakla beraber; ağır bunaltı (anksiyete), sıkıntı, özellikle sabah sıkıntısı, uyku bozukluÄŸu ön plandadır. Aşırı telaÅŸ ve tedirginlik vardır. Sıkıntıdan dolayı sürekli eller oÄŸuÅŸturulur ve yerinde duramama, dolaÅŸma hali vardır. Bedensel uÄŸraşılar daha fazladır. Ä°ntihar düÅŸünceleri yoÄŸundur.

Doğum Sonrası depresyonları

DoÄŸumdan sonra annelerde görülen depresif tabloya "puerperal depresyon" denmektedir.

Bazı anneler doÄŸumdan sonra : Gelip geçici aÄŸlama nöbetleri, güçsüzlük , halsizlik, sıkıntı, üzüntü, bebeÄŸe karşı ilgisizlikle karakterize "Bebek hüznü " denen bir durum yaÅŸar. Destekleyici tedavilerle olumlu yanıt verir.

DoÄŸum sonrası bir ila 3 ay içinde geliÅŸen karamsarlık , üzüntü, yetersizlik , hiçbir ÅŸeyden zevk alamama, çocuÄŸa, ev iÅŸlerine bakmamak gibi hallerinde tam bir depresyon geçiriyor denmektedir. Ciddi tedavi gerekmektedir. Hastaların çoÄŸu tedavi ile düzelir. Bazılarında depresyonun belirtileri uzun süre üzerinde kalabilir.

Distimik Bozukluk

Eskiden nörotik depresyon, depresif kiÅŸilik, nevrasteni diye nitelendirilirdi. Hastalarda en az iki yıl süren ve çok ağır olmayan depresyon belirtileri vardır. Uyku bozuklukları, hiçbir ÅŸeyden mutlu olamama, müzmin karamsarlık hali, yogunluk, istek ve ilgi azlığı, güvensizlik hissi, bedensel yakınmalar dile getirilir. Bu bozuklukta bir kaç gün , bir kaç hafta iyilik dönemleri görülebilir. Ancak bu iyilik dönemleri iki ayı geçmez.

Postpsikotik depresyonlar

Åžizofreni gibi gerçeÄŸi deÄŸerlendirme yeteneÄŸinin bozulduÄŸu, "akıl hastalıklarında da zamanla depresyon geliÅŸebilir.

Organik nedenlere bağlı depresyon

Bir çok fiziksel bozukluÄŸa baÄŸlı depresyonlar görülebilmektedir. ÖrneÄŸin;

Hormonal sistemdeki bozukluklar, Nörolojik bazı hastalıklarda ( ÖrneÄŸin Parkinson, Multipl skleroz) kan hastalıklarında, kanserde, enfeksiyon hastalıklarının bazılarında, kaza ve ameliyetlardan sonra depresyon geliÅŸebilmektedir. Uzun süre kullanılan tansiyon düÅŸürücü, ülser giderici bazı ilaçlar bağımlılık yapan uyarıcı ve uyuÅŸturucular, kortizollü ilaçlarda depresyon yapabilirler.

Depresyon nedenleri

Depresyona yol açan çok neden vardır.

Kalıtımsal nedenler
Biokimyasal deÄŸiÅŸiklikler
Hormonal bozukluklar
Tedavide kullanılan bazı ilaçlar
Bazı organik nedenler
Psiko-sosyal olaylar
Sosyo-kültürel etkenler
Bazı yaşam olayları depresyona neden olabilir.
Birçok insanın aynı ÅŸartlarda yaÅŸamasına raÄŸmen bazılarının depresyona girdiÄŸi, bazılarının girmediÄŸi araÅŸtırılıp, tartışılmıştır.

Biyolojik-genetik alt yapının depresyona yatkınlık gösterdiÄŸi kiÅŸilerin dış faktörlerle daha kolay depresyona girdiÄŸi ileri sürülmektedir.

Depresyon tedavi edilebilen bir hastalıktır

Depresyon belirtileri 2 haftadan fazla sürüyorsa mutlaka bir psikiyatrise gidip tedavi olmak gerekir. Günümüzde depresyon giderici çok güçlü ilaçlar geliÅŸtirilmiÅŸtir. Psikiyatrislerin tedavide bir çok seçenekleri vardır. 2-3 aylık bir tedavi ile ciddi düzelmeler saÄŸlanabilmektedir. Tedavinin süresi hastalığın ciddiyeti, süresi tekrar edip etmediÄŸine göre ayarlanır. Psikoterapi ile birleÅŸtirilen ve sosyal düzenlemeler ile desteklenen tedaviler daha iyi sonuçlar vermektedir.

DEPRESYON BÄ°R HASTALIKTIR TANIYIN YENÄ°N

Depresyon ruhsal bir hastalıktır.
Depresyon çok yaygın bir saÄŸlık sorunudur. Ülkemizde yaklaşık her on kiÅŸiden birinde depresyon görülmektedir.
Ancak halk ve doktorlar tarafından yeterince tanınmamaktadır.
Depresyonlu kiÅŸinin iÅŸ verimi düÅŸer, çalışamaz, insanlar ile olan iliÅŸkileri bozulur.
Aileye ve topluma getirdiÄŸi ekonomik yük çok büyüktür.
Depresyon tedavi edilebilen ve tam olarak düzeltilebilen bir hastalıktır.
Depresyon tedavi edilmezse intahar ile sonuçlanabilir. Ä°ntihar olgularının büyük bir bölümü depresyon geçiren hastalardır.
Depresyonun tanınmamasının ve yeterince tedavi edilmemesinin hastaya ve topluma maliyeti çok yüksektir.
Tanınması ve tedavi edilmesi halkın ve doktorların eÄŸitimi ile mümkün olabilir.

Son Güncelleme: Pazartesi, 14 Ağustos 2006 12:45