HayataDahiliz.Biz

Serebral Palsi

spastik bozukluk (Serebral Palsi - Cerebral Palsy), vücut hareketlerinin kontrol edilmesini etkileyen bir grup hastalığa verilen ortak addır. Serebral 'beynin iki yarımküresi ile ilgili olan' anlamındadır; palsi ise vücutta bulunan kas ya da eklemlerin kontrolündeki aksaklığı anlatan bir terimdir. EÄŸer bir kiÅŸide serebral palsi varsa, bu o kiÅŸinin beynindeki bir hasara baÄŸlı olarak (bu, serebral denmesinin nedenidir) vücudundaki bazı kaslarını normal olarak kullanamadığını göstermektedir (bu da palsi denmesinin nedenidir). Serebral palsisi olan çocuklar; yürüme, konuÅŸma, yemek yeme ya da oyun oynama gibi etkinlikleri, saÄŸlıklı çocuklar gibi yapamayabilirler. Serebral palsi bulaşıcı deÄŸildir. Hayatın ilk yıllarında ortaya çıkar. Hastalık genellikle zaman içerisinde deÄŸiÅŸmez, daha kötüye gitmez. Ancak hastalık kalıcıdır; serebral palsili çocuk, bu hastalığı ömrü boyunca taşıyacaktır.

Beyin geliÅŸimi hamileliÄŸin erken dönemlerinde baÅŸlar ve çocuklukta da devam eder. Hayatın ilk 3 yılında beyne zarar veren herhangi bir olay sonucunda Serebral Palsi oluÅŸabilir. DoÄŸum öncesinde, doÄŸum sırasında veya hayatın ilk yıllarında beyindeki bir geliÅŸme bozukluÄŸu, travma, enfeksiyon veya anoksi (beynin oksijensiz kalması) nedeniyle geliÅŸebilir. Serebral Palsili çocuklarda beynin hasar gören bölümüne göre spastik çocuklarda kaslarda sertlik veya kasılmalar, istemsiz hareketler, yürüme ve koÅŸma gibi kaba motor hareketlerde zorluk, algılama zorluÄŸu ve yazı yazma veya düÄŸme ilikleme gibi ince motor hareketlerde zorluk gibi bulgulara rastlanabilir. Bunlar beslenme, solunum, idrar-dışkı kontrolünde problemler, öÄŸrenme güçlükleri, geliÅŸme geriliÄŸi veya havale geçirme gibi ek sorunlara neden olabilir. Bu çocuklar, zaman içinde daha iyi duruma gelebilir veya geliÅŸebilecek ek sorunlar nedeni ile daha kötüye gidiyor gibi görünebilir. Olumsuzlukları engellemek ve yaÅŸam kalitelerini artırmak için mümkün olduÄŸunca erken yaÅŸta tedaviye baÅŸlamak gereklidir.

Tipleri

Etkilenen kol ve bacak sayısına göre ;

Hemipleji: Vücudun bir kısmı etkilenir. 

Dipleji: Bacaklar kollardan daha fazla etkilenir.

Kuadripleji (tetrapleji): 2 kol ve 2 bacak etkilenir.

Hareket bozukluÄŸuna göre ;

Spastik serebral palsi: Spastik kaslar serttir ve gerilmeye karşı direnç gösterirler. Kas grupları aynı anda kasılırlar ve etkin hareketi engellerler.       

Ataksik serebral palsi: Denge bozuk olur ve yürüme bozukluÄŸu görülür.       

Atetoid serebral palsi: Hareketle birlikte artan istemsiz hareketler vardır. Genelde konuÅŸma bozukluÄŸu da görülür.

OluÅŸ Nedenleri

DoÄŸum öncesinde Serebral Palsiye neden olabilecek  birçok durum vardır: herediter, bebeÄŸin anne karnında geçirdiÄŸi önemli infeksiyonlar, çoÄŸul gebelikler, plasenta sorunları, genetik bazı hastalıklar ve kromozom bozuklukları, annenin beslenme bozukluÄŸu, annenin hamilelikte sigara ve alkol alışkanlıkları, kan uyuÅŸmazlığı, anne karnındaki bebekte beyin kanaması oluÅŸması, annenin hipertansiyonu, radyasyona maruz kalması, ÅŸeker hastalığı.
DoÄŸum sırasında oluÅŸan nedenler ÅŸunlardır: zor ve uzun doÄŸum veya erken doÄŸum, bebeÄŸin anormal geliÅŸi, kordon dolanması, kordonun kısa veya uzun olması, doÄŸumdan hemen sonra solunumun yeterli olmaması. DoÄŸum sonrası beyne zarar verebilen durumlar ise ÅŸunlardır: kalp ve akciÄŸer anomalileri, menenjit (beyin zarlarının iltihabı), ansefalit (beynin iltihabı) gibi enfeksiyonlar, kafa travması, beyin kanamaları, zehirlenme, bebeÄŸin kötü beslenmesi, boÄŸulma ve beynin kaza, düÅŸme gibi nedenlerle yaralanması, hipoglisemi (bebeÄŸin kan ÅŸekerinin düÅŸmesi), ağır sarılık, prematürelik.

Tedavi

Serebral palsinin destek tedavisi; eÄŸitim, fizik tedavi, cerrahi tedavi, ilaç tedavisi ve serebral palsi nedeniyle geliÅŸen sorunların tedavisi olmak üzere beÅŸ bölümden oluÅŸur.

Serebral Palsili çocuÄŸun yaÅŸamını güçleÅŸtirebilecek birçok sorunla karşılaÅŸacağı düÅŸünülürse, erken tanı, problemlerin tanımlanması ve aile ile iÅŸbirliÄŸi çok önemlidir. Bağımsız bir yaÅŸam sürmeleri ve topluma kazandırılabilmeleri açısından  çok yönlü bir eÄŸitim programına gereksinimleri vardır. Bu eÄŸitim programı serebral palsinin tipine, ÅŸiddetine ve baÅŸka hastalıkların olup olmadığına göre her çocuk için farklı olarak hazırlanır. Öncelikle günlük yaÅŸam egzersizleri (beslenme, giyinme ve tuvalet eÄŸitimi gibi) öÄŸretilerek çocuÄŸun kendi kendine yetebilmesi ve bağımsız bir yaÅŸam sürmesi amaçlanır. Ayrıca iÅŸitme, konuÅŸma, görme ve zeka ile ilgili sorunların olduÄŸu durumlarda, bunların hayatına getireceÄŸi kısıtlılık en aza indirilmeye çalışılır. Aile, çocuÄŸa karşı aşırı koruyucu bir tutum içinde olmanın sakıncaları hakkında eÄŸitilmeli ve çocuÄŸun yeteneklerinin geliÅŸtirilmesine yönelik yapabilecekleri yönünden yardım almalıdır. Fizyoterapide ise doÄŸru hareketin öÄŸretilmesi amaçlanır. Ä°stenmeyen kasılmaları önlemek; doÄŸru duruÅŸ ÅŸekillerini öÄŸrenmesi, kendi vücudunu hissetmesi, ve normale yakın hareket özelliklerini kazanması v.b. açısından yararlıdır. ÇocuÄŸun fiziksel geliÅŸiminde oyunun da önemli bir rolü vardır. ÇocuÄŸun oyundan alacağı zevk de düÅŸünülürse, egzersizleri oyunla birleÅŸtirerek uygulamak daha yararlı hale gelir ve aileyle çocuÄŸun iletiÅŸimini de arttırarak keyifli zaman geçirmelerini saÄŸlar. Åžekil bozukluÄŸunu ve görünümü düzeltmek ve böylece çocuÄŸun bağımsızlığını arttırmak amacı ile ortopedik cerrahi uygulanabilir. Operasyon için uygun yaÅŸlar 5 ila 8 yaÅŸ arasıdır. Ayrıca kas gevÅŸetici ilaçlar da bazen yararlı olabilir.

Serebral palsili çocuÄŸun ve ailesinin; çocuk hekimi, fizyoterapist, nörolog ve psikolog gibi uzmanların oluÅŸturduÄŸu bir ekipten yardım alması en yararlı yöntemdir.

 

Kaynak 

( 2 Votes ) Son Güncelleme: Perşembe, 17 Ağustos 2006 05:10