HayataDahiliz.Biz

Ankilozan Spondilit (AS) nedir?

Ankilozan Spondilit (AS) özellikle omurgayı etkileyen kronik, ilerleyici, aÄŸrılı sebebi bilinmeyen romatizmal bir hastalıktır. Tanı Modifiye New York kriterlerine göre konulur (Bakınız: Forum ? Spondiloartritler). AS de aÄŸrı hareketle azalır, hatta yok olabilir, uzun süre oturmakla, istirahatle artar. Hastalar sabahları daha çok aÄŸrılıdır ve özellikle omurga hareketleri kısıtlıdır, günün ilerleyen saatlerinde aÄŸrı ve kısıtlılık azalır.  

AS'de ilk belirtiler bel, kalça ve topuk aÄŸrısı olabilir. Hastalık gerektiÄŸi gibi tedavi edilmezse ileri dönemlerde omurga deformiteleri, kamburluk ortaya çıkar.

Genetik yatkınlık AS'nin bilinen özelliklerindendir. HLA-B27 doku antijeni beyaz ırkta % 95, Afrikalı siyahlarda % 50 pozitiftir. HLA B27 pozitif AS'li babanın HLA-B27 pozitif olan çocuÄŸunda AS geliÅŸme riski %25 dir. Yani ailede birden fazla AS li olabilir.

* Görülme sıklığı nedir?

- Görülme sıklığı genellikle % 0.1 ? 1.4 arasında deÄŸiÅŸir. Japonlarda % 0.04, Haida kızılderililerinde % 6 oranında görülür. Türkiye'deki sıklık oranı bilinmemekle birlikte ortalama % 0.5 sıklıkta olduÄŸunu düÅŸünürsek ülkemizde yaklaşık 300 ? 350 bin AS'li olduÄŸu söylenebilir. Erkeklerde kadınlara göre 3 kat daha fazla.

 

* Ä°klim, yaÅŸ, cinsiyet gibi faktörler etkili mi?

- Ä°klim ve çevre ÅŸartlarının semptomları (aÄŸrı, hareket kısıtlılığı gibi) etkileyebileceÄŸi söylenir ama bunlar AS'nin sebebi deÄŸildir.

* Genellikle erken (genç) yaÅŸta çıkıyor. Neden?

- AS'nin 8 ? 45 yaÅŸ arasında baÅŸlayabileceÄŸi bilinse bile genellikle 15-30 yaÅŸ arasında, en sık olarak da 24 yaşında baÅŸladığı belirlenmiÅŸtir. Niçin genç yaÅŸlarda baÅŸladığı bilinmemektedir.

Ankilozan Spondilit Tanısı Modifiye New York Kriterlerine Göre Konulmaktadır.

Bu kriterler:

A. Egzersiz ile geçen dinlenme ile geçmeyen 3 aydan uzun süren bel aÄŸrısı ve katılığı.

B. Bel omurlarının 3 planda (sagital, frontal, egzersiz ile rahatlayan dinlenme ile geçmeyen hareket kısıtlılığı).

C. YaÅŸ ve cinsiyete göre göÄŸüs ekspansiyonun normal deÄŸerin altında olması.

D. Bilateral (iki taraflı) grade 2 veya unilateral (tek tarafta) grade 3-4 sakroiliit

(Grade 0= Normal, 1=ÅŸüpheli, 2=erozyon ve skleroz, 3=erozyon, skleroz, erken ankiloz, 4=total ankiloz)

Değerlendirme: Radyolojik kriter (D)+en az 1 klinik kriter olması tanıyı koydurur.

GöÄŸüs ekspansiyonunun normal deÄŸerleri (cm):

15-24 yaş: erkek=4, kadın=3,6

25-34 yaş erkek= 4,3, kadın=3

35-44 yaş erkek=2,7, kadın=3,4

45-54 yaş erkek=2,6, kadın=2,7

55-64 yaş erkek=1, kadın=1,7

65-74 yaş erkek=1,1, kadın=2

75 yaÅŸ üstü erkek=1,1, kadın=2

 

Kaynak

Son Güncelleme: Pazartesi, 14 Ağustos 2006 12:55