HayataDahiliz.Biz

Çarpık Ayak Tedavisi İçin Ponseti Yöntemi

: Dr. Ignacio Ponseti 1950’lerde kendi adıyla anılan tedavi yöntemini geliÅŸtirmesine öncülük eden çalışmaları pes ekinovarus’ un ameliyatla tedavisinin sonuçlarını araÅŸtırması ile baÅŸladı. Bu araÅŸtırmaları ameliyatların yetiÅŸkinlikte birçok soruna yol açması ve genellikle baÅŸka ameliyatlar gerektirmesi sonucunu verdi. Bunun üzerine Dr. Ponseti bebek ayağının anatomisini ve fonksiyonunu inceleyerek neden daha önceki alçılama metodlarının iÅŸe yaramadığını keÅŸfetti ve ayağı farklı bir ÅŸekilde manipüle etmeye baÅŸladı.

Ponseti yöntemi, normal anatomik iliÅŸkisini kaybetmiÅŸ ayak kemiklerinin, doÄŸru yönde uygulanan kuvvetler eÅŸliÄŸinde manipülasyonu ve seri alçılama ile ayağın düzeltilmesidir. YenidoÄŸan döneminde ayağı oluÅŸturan kemiklerin büyük bir kısmı kıkırdak yapıda olduÄŸu için etkilenen ve ÅŸekilleri bozulan ayak kemikleri, alçılamalar sırasında normal görünümlerini tekrar kazanırlar.

Pes ekinovarus kolayca tanı konan bir ayak ÅŸekil bozukluÄŸudur. Ayak bileÄŸi normal pozisyona zor gelir, ayak sırtı öne doÄŸru ve parmaklar içe basar pozisyondadır. Her bin canlı doÄŸumda 1-2 düzeyinde görüldüÄŸü bildirilmektedir. Tanısı 16. Haftadan sonra detaylı ultrasonografi taraması sırasında konabilir ama çoÄŸunlukla doÄŸumdan sonra fark edilir.

Topuk üstünde ve ayak tabanı iç kısmının ortasında, hastalığın ÅŸiddeti ile çoÄŸu zaman doÄŸru orantılı oluk ÅŸeklinde cilt çizgileri bulunur. Topuk ufaktır, yoklandığında zorlukla hissedilir. Ayak normalden daha ufaktır, ancak çift taraflı olgularda bu durum göze çarpmaz. Tek taraflı olgularda etkilenmiÅŸ bacak, diÄŸer tarafa oranla daha incedir, ancak bacak boyları eÅŸittir.

Ayağın iç, arka ve taban kısmındaki baÄŸlar, kiriÅŸler ve kapsüller kısalmış ve sertleÅŸmiÅŸtir. Ayak kemikleri ayağın ÅŸekline uyum göstererek deforme olmuÅŸlardır. Tedavi geciktikçe kemiklerdeki ÅŸekil bozukluÄŸu artar. En büyük deformasyon aşık kemiÄŸinde (Talus) görülür. Ayağı dışa çeviren kaslarda nispeten güçsüzlük vardır. Ayağı besleyen damarlar da daha ufak çaplıdır.

Tedavi edilmemiÅŸ PEV olguları en önemli ortopedik sakatlık sebeplerindendir. Ülkemizde bilinen bir sıklık çalışması yoktur.Ä°ster hamilelik esnasında ister doÄŸumdan sonra tanısı konsun, bebek derhal pediatrik ortopedist tarafından deÄŸerlendirilerek tedavisine baÅŸlanmalıdır.

Ponseti Yöntemi: Dr. Ignacio Ponseti 1950’lerde kendi adıyla anılan tedavi yöntemini geliÅŸtirmesine öncülük eden çalışmaları pes ekinovarus’ un ameliyatla tedavisinin sonuçlarını araÅŸtırması ile baÅŸladı. Bu araÅŸtırmaları ameliyatların yetiÅŸkinlikte birçok soruna yol açması ve genellikle baÅŸka ameliyatlar gerektirmesi sonucunu verdi. Bunun üzerine Dr. Ponseti bebek ayağının anatomisini ve fonksiyonunu inceleyerek neden daha önceki alçılama metodlarının iÅŸe yaramadığını keÅŸfetti ve ayağı farklı bir ÅŸekilde manipüle etmeye baÅŸladı.

Ponseti yöntemi, normal anatomik iliÅŸkisini kaybetmiÅŸ ayak kemiklerinin, doÄŸru yönde uygulanan kuvvetler eÅŸliÄŸinde manipülasyonu ve seri alçılama ile ayağın düzeltilmesidir. YenidoÄŸan döneminde ayağı oluÅŸturan kemiklerin büyük bir kısmı kıkırdak yapıda olduÄŸu için etkilenen ve ÅŸekilleri bozulan ayak kemikleri, alçılamalar sırasında normal görünümlerini tekrar kazanırlar.

Yapılan iÅŸlemler belli bir sıra ile (Ponseti yöntemi) ayağın arka, iç ve taban kısmında kısalmış olan yumuÅŸak dokuları (baÄŸ, kapsül, kiriÅŸ) esnetmek amacıyla yapılan pasif germelerdir. Manüplasyonla belli bir dereceye kadar esnetilerek düzeltilmiÅŸ ayağın bu düzelmiÅŸ hali alçı ile korunur. Kısalmış olup da esnetilmeye çalışılan yumuÅŸak dokulardaki kollajen, zamanla akordeon gibi açılarak uzar ve bir sonraki alçıda ayağın bir miktar daha düzelmesine imkân verir. Bu ÅŸekilde haftada bir deÄŸiÅŸtirmek suretiyle hastalığın ağırlık derecesine göre 5-9 kez alçı yapılır. Tüm alçılar diz üstü olmalıdır. Azami 9 haftanın bitiminde topuk ayak tabanı seviyesine inmemiÅŸ ise, genel anestezi altında topuÄŸun normal konumuna inmesini engelleyen AÅŸil tendonu minik bir cerrahi iÅŸlemle kesilir (perkütan AÅŸilotomi). Bu iÅŸlem olguların %85-90 gibi büyük bir çoÄŸunluÄŸunda gerekir.

Bu iÅŸlemi takiben 3 haftalık son alçı uygulanır. Bu süre içinde kesilen AÅŸil tendon rejenere (yeniden oluÅŸum) olur.

Perkütan AÅŸilotomi sonrası uygulanan alçının çıkarılmasını takiben hasta özel bir cihaz kullanmaya baÅŸlar. Bu cihaz özel bir çift ortopedik bot ve Dennis Brown barından oluÅŸur. Botlar arası mesafe omuz mesafesi kadardır. EtkilenmiÅŸ ayak 70 derece dış rotasyonda, tek taraflı olgularda normal ayak 40 derece dış rotasyonda pozisyon verilir. Her iki ayak 10-15 derece dorsifleksiyonda (yukarı kıvrık) tutulur.

3 ay süre ile 24 saat kullanılan cihaz daha sonra öÄŸle uykularında ve gece kullanılmak üzere 2-4 yaşına kadar kullanılır. Bu tedavinin en önemli bölümünü oluÅŸturur. EÄŸer ebeveynler cihazı kullanmazlar ise ayak bozulmaya baÅŸlayarak tedavide baÅŸarısızlıklar meydana gelir. Ä°lk bir yaÅŸ içinde görülen yinelemelerin tedavisi yine alçılamadır.
Yürümeyle birlikte normal ayakkabıya geçilir.

Çarpık ayaklı (Pes ekinovaruslu) çocukların ebeveynleri, bebeklerinin ayakları uzman kiÅŸiler tarafından tedavi edilmeleri halinde, eÄŸer baÅŸka bir sorun yok ise, tamamen normal görünümde ve normal fonksiyonlarını yerine getiren, özel ayakkabı kullanma ihtiyacı olmayan, aÄŸrısız ayaklara sahip olacakları konusunda emin olabilirler. Ä°yi tedavi edilmiÅŸ yumru ayak (çarpık ayak) engel deÄŸildir ve tamamen normal, aktif bir hayat sürdürebilir. Tedavi baÅŸarı oranı %95' tir.

Birlikte GörüldüÄŸü Durumlar

Çarpık ayak nedenleri arasında çok çeÅŸitli hastalıklar yer alır. Bunlar arasında en sık rastlanılanları kas ve sinirleri ilgilendiren rahatsızlıklardır (serebral palzi, spinal disrafizm, artrogipozis). Ayrıca çarpık ayak belli bir sendroma da dahil olabilir (Diastrofik Cücelik, Freeman-Shelton Sendromu).

Çarpık ayak ile GeliÅŸimsel Kalça Displazisi sık olarak birlikte görüldüÄŸünden, kalça ultrasonografisi gerekir.

Ek bilgi ve Bağlantılar :

	Ponseti yöntemi ile tedavi edilen pes ekinovaruslu olguların uluslararası pes ekinovarus çalışma grubu(ıcfsg) deÄŸerlendirme formuna göre geç dönem sonuçlarının deÄŸerlendirilmesi. Dr.Mehmet Mesut SÖNMEZ
	[PDF] Clubfoot: Ponseti Management [Turkish] [PDF] DoÄŸuÅŸtan Çarpık Ayaklı Olgularda Ponseti Yöntemi ile Tedavi ... 3 PEV'de Ponseti TekniÄŸi (JA Morcuende) 2 PEV'de Ponseti TekniÄŸi (JA Morcuende) 1 PEV'de Ponseti TekniÄŸi (JA Morcuende)